|
|
 |
 |
|
|
१ आदिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
1.177. अध्यायः 177
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
परेद्युः प्रातः ब्राह्मणेन दत्तमन्नं भुक्त्वा बकाय प्रापणीयं अन्नादिपूर्णं शकटमारुह्य बकवंन प्रति भीमस्य गमनम्॥ 1 ॥
तत्र भीमेन शकटस्तान्नभोजनम्॥ 2 ॥
अन्नं भुञ्जानं भीमं दृष्ट्वा क्रुद्धेन बकेन सह भीमस्य युद्धम्॥ 3 ॥
बकवधः॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच। 1-177-0x(1021)(7987)
उपपन्नमिदं मातस्त्वया यद्बुद्धिपूर्वकम्।
आर्तस्य ब्राह्मणस्यैतदनुक्रोशादिदं कृतम्॥ 1-177-1(7988)
ध्रुवमेष्यति भीमोऽयं निहत्य पुरुषादकम्।
सर्वथा ब्राह्मणस्यार्थे यदनुक्रोशवत्यसि॥ 1-177-2(7989)
यथा त्विदं न विन्देयुर्नरा नगरवासिनः।
तथाऽयं ब्राह्मणो वाच्यः परिग्राह्यश्च यत्नतः॥ 1-177-3(7990)
वैशम्पायन उवाच। 1-177-4x(1022)
`युधिष्ठिरेण संमन्त्र्य ब्राह्मणार्थमरिन्दम।
कुन्ती प्रविश्य तान्सर्वान्मन्त्रयामास भारत॥ 1-177-4(7991)
अथ रात्र्यां व्यतीतायां भीमसेनो महाबलः।
ब्राह्मणं समुपागम्य वचश्चेदमुवाच ह॥ 1-177-5(7992)
आपदस्त्वां विमोक्ष्येऽहं सपुत्रं ब्राह्मण प्रियम्।
मा भैषी राक्षसात्तस्मान्मां ददातु बलिं भवान्॥ 1-177-6(7993)
इद मामशितं कर्तुं प्रयतस्व सकृद्गृहे।
आथात्मानं प्रादास्यामि तस्मै घोराय रक्षसे॥ 1-177-7(7994)
त्वरध्वं किं विलम्बध्वे मा चिरं कुरुतानघाः।
व्यवस्येयं मनः प्राणैर्युष्मान्रक्षितुमद्य वै॥ 1-177-8(7995)
वैशम्पायन उवाच। 1-177-9x(1023)
एवमुक्तः स भीमेन ब्राह्मणो भरतर्षभ।
सुहृदां तत्समाख्याय ददावन्नं सुसंस्कृतम्॥ 1-177-9(7996)
पिशितोदनमाजह्रुरथास्मै पुरवासिनः।
सघृतं सोपदंशं च सूपैर्नानाविधैः सह॥ 1-177-10(7997)
तदाऽशित्वा भीमसेनो मांसानि विविधानि च।
मोदकानि च मुख्यानि चित्रोदनचयान्बहून्॥ 1-177-11(7998)
ततोऽपिबद्दधिघटान्सुबहून्द्रोणसंमितान्।
तस्य भुक्तवतः पौरा यथावत्समुपार्जितान्॥ 1-177-12(7999)
उपजह्रुर्भृतं भागं समृद्धमनसस्तदा।
ततो रात्र्यां व्यतीतायां सव्यञ्जनदधिप्लुतम्॥ 1-177-13(8000)
समारुह्यान्नसंपूर्णं शकटं स वृकोदरः।
प्रययौ तूर्यनिर्घोषैः पौरैश्च परिवारितः॥ 1-177-14(8001)
आत्मानमेषोऽन्नभूतो राक्षसाय प्रदास्यति।
तरुणोऽप्रतिरूपश्च दृढ औदरिको युवा॥ 1-177-15(8002)
वाग्भिरेवंप्रकाराभिः स्तूयमानो वृकोदरः।
चुचोद स बलीवर्दौ युक्तौ सर्वाङ्गकालकौ॥ 1-177-16(8003)
वादित्राणां प्रवादेन ततस्तं पुरुषादकम्।
अभ्यगच्छत्सुसंहृष्टः सर्वत्र मनुजैर्वृतः॥ 1-177-17(8004)
संप्राप्य स च तं देशमेकाकी समुपाययौ।
पुरुषादभयाद्भीतस्तत्रैवासीज्जनव्रजः॥ 1-177-18(8005)
स गत्वा दूरमध्वानं दक्षिणामभितो दिशम्।
यतोपदिष्टमुद्देशे ददर्श विपुलं द्रुमम्॥ 1-177-19(8006)
केशमज्जास्थिमेदोभिर्बाहूरुचरणैरपि।
आर्द्रैः शुष्कैश्च संकीर्णमभितोऽथ वनस्पतिम्॥ 1-177-20(8007)
गृध्रकङ्कबलच्छन्नं गोमायुगणसेवितम्।
उग्रगन्धमचक्षुष्यं श्मशानमिव दारुणम्॥ 1-177-21(8008)
तं प्रविश्य महावृक्षं चिन्तयामास वीर्यवान्।
यावन्न पश्यते रक्षो बकाभिख्यं बलोत्तरम्॥ 1-177-22(8009)
आचितं विविधैर्भोज्यैरन्नैरुच्चावचैरिदम्।
शकटं सूपसंपूर्णं यावद्द्रक्ष्यति राक्षसः॥ 1-177-23(8010)
तावदेवेह भोक्ष्येऽहं दुर्लभं हि पुनर्भवेत्।
विप्रकीर्येत सर्वं हि प्रयुद्धे मयि रक्षसा॥ 1-177-24(8011)
अभोज्यं हि शवस्पर्शे निगृहीते बके भवेत्।
स त्वेवं भीमकर्मा तु भीमसेनोऽभिलक्ष्य च॥ 1-177-25(8012)
उपविश्य विविक्तेऽन्नं भुङ्क्ते स्म परमं परः।
तं ततः सर्वतोऽपश्यन्द्रुमानारुह्य नागराः॥ 1-177-26(8013)
नारक्षो बलिमश्नीयादेवं बहु च मानवाः।
भुङ्क्ते ब्राह्मणरूपेण बकोऽयमिति चाब्रुवन्॥ 1-177-27(8014)
स तं हसति तेजस्वी तदन्नमुपभुज्य च।'
आसाद्य तु वनं तस्य रक्षसः पाण्डवो बली।
आजुहाव ततो नाम्ना तदन्नमुपपादयन्॥ 1-177-28(8015)
ततः स राक्षसः क्रुद्धो भीमस्य वचनात्तदा।
आजगाम सुसंक्रुद्धो यत्र भीमो व्यवस्थितः॥ 1-177-29(8016)
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम्।
लोहिताक्षः करालश्च लोहितश्मश्रुमूर्धजः॥ 1-177-30(8017)
आकर्णाद्भिन्नवक्त्रश्च शङ्कुकर्णो विभीषणः।
त्रिशिखां भ्रुकुटिं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम्॥ 1-177-31(8018)
भुञ्जानमन्नं तं दृष्ट्वा भीमसेनं स राक्षसः।
विवृत्य नयने क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत्॥ 1-177-32(8019)
कोऽयमन्नमिदं भुङ्क्ते मदर्थमुपकल्पितम्।
पश्यतो मम दुर्बुद्धिर्यियासुर्यमसादनम्॥ 1-177-33(8020)
भीमसेनस्ततः श्रुत्वा प्रहसन्निव भारत।
राक्षसं तमनादृत्य भुङ्क्त एव पराङ्मुखः॥ 1-177-34(8021)
रवं स भैरवं कृत्वा समुद्यम्य करावुभौ।
अभ्यद्रवद्भीमसेनं जिङांसुः पुरुषादकः॥ 1-177-35(8022)
तथापि परिभूयैनं प्रेक्षमाणो वृकोदरः।
राक्षसं भुङ्क्त एवान्नं पाण्डवः परवीरहा॥ 1-177-36(8023)
अमर्षेण तु संपूर्णः कुन्तीपुत्रं वृकोदरम्।
जघान पृष्ठे पाणिभ्यामुभाभ्यां पृष्ठतः स्थितः॥ 1-177-37(8024)
तथा बलवता भीमः पाणिभ्यां भृशमाहतः।
नैवावलोकयामास राक्षसं भुङ्क्त एव सः॥ 1-177-38(8025)
ततः स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः।
ताडयिष्यंस्तदा भीमं पुनरभ्यद्रवद्बली॥ 1-177-39(8026)
क्षिप्तं क्रुद्धेन तं वृक्षं प्रतिजग्राह वीर्यवान्।
सव्येन पाणिना भीमो दक्षिणेनाप्यभुङ्क्त ह॥ 1-177-40(8027)
`शकटान्नं ततो भुक्त्वा रक्षसः पाणिना सह।
गृह्णन्नेव तदा वृक्षं निःशेषं पर्वतोपमम्॥ 1-177-41(8028)
भीमसेनो हसन्नेव भुक्त्वा त्यक्त्वा च राक्षसम्।
पीत्वा दधिघटान्पूर्णान्घृतकुम्भाञ्शतं शतम्॥ 1-177-42(8029)
वार्युपस्पृश्य संहृष्टस्तस्थौ गिरिरिवापरः।
भ्रामयन्तं महावृक्षमायान्तं भीमदर्शनम्॥ 1-177-43(8030)
दृष्ट्वोत्थायाहवे वीरः सिंहनादं व्यनादयत्।
भुजवेगं तथाऽऽस्फोटं क्ष्वेलितं च महास्वनम्॥ 1-177-44(8031)
कृत्वाऽऽह्वयत संक्रुद्धो भीमसेनोऽथ राक्षसम्।
उवाचाशनिशब्देन ध्वनिना भीषयन्निव॥ 1-177-45(8032)
भीम उवाच। 1-177-46x(1024)
बहुकालं सुपुष्टं ते शरीरं राक्षसाधम।
द्विपच्चतुष्पन्मांसैश्च बहुभिश्चौदनैरपि॥ 1-177-46(8033)
मद्बाहुबलमाश्रित्य न त्वं भूयस्त्वशिष्यसि।
अद्य मद्बाहुनिष्पिष्टो गमिष्यसि यमालयम्॥ 1-177-47(8034)
अद्यप्रभृति स्वप्स्यन्ति वेत्रकीयनिवासिनः।
निरुद्विग्नाः पुरस्यास्य कण्टके सूद्धृते मया॥ 1-177-48(8035)
अद्य युद्धे शरीरं ते कङ्कगोमायुवायसाः।
मया हतस्य खादन्तु विकर्षन्तु च भूतले॥ 1-177-49(8036)
वैशम्पायन उवाच। 1-177-50x(1025)
एवमुक्त्वा सुसंक्रुद्धः पार्थो बकजिघांसया।
उपाधावद्बकश्चापि पार्थं पार्थिवसत्तम॥ 1-177-50(8037)
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम्।
पिशङ्गरूपः पिङ्गाक्षो भीमसेनमभिद्रवत्॥ 1-177-51(8038)
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम्।
भृशं स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः॥ 1-177-52(8039)
ताडयिष्यंस्तदा भीमं तरसाऽभ्यद्रवद्बली।
क्रुद्धेनाभिहतं वृक्षं प्रतिजग्राह लीलया॥ 1-177-53(8040)
सव्येन पाणिना भीमः प्रहसन्निव भारत।
ततः स पुनरुद्यम्य वृक्षान्बहुविधान्बली॥ 1-177-54(8041)
प्राहिणोद्भीमसेनाय बकोऽपि बलवान्रणे।
सर्वानपोहयद्वृक्षान्स्वस्य हस्तस्य शाखया॥ 1-177-55(8042)
तद्वृक्षयुद्धमभवद्वृक्षषण्डविनाशनम्॥
महत्सुघोरं राजेन्द्र बकपाण्डवयोस्तदा॥ 1-177-56(8043)
नाम विश्राव्य स बकः समभिद्रुत्य पाण्डवम्।
समयुध्यत तीव्रेण वेगेन पुरुषादकः॥ 1-177-57(8044)
तयोर्वेगेन महता पृथिवी समकम्पत।
पादपांश्च महामात्रांश्चूर्णयामासतुः क्षणात्॥ 1-177-58(8045)
द्रुतमागत्य पाणिभ्यां गृहीत्वा चैनमाक्षिपत्।
आक्षिप्तो भीमसेनश्च पुनरेवोत्थितो हसन्॥ 1-177-59(8046)
आलिङ्ग्यापि बकं भीमो न्यहनद्वसुधातले।
भीमो विसर्जयित्वैनं समाश्वसिहि राक्षस॥ 1-177-60(8047)
इत्युक्त्वा पुनरास्फोट्य उत्तिष्ठेति च सोऽब्रवीत्।
समुत्पत्य ततः क्रुद्धो रूपं कृत्वा महत्तरम्॥ 1-177-61(8048)
विरूपः सहसा तस्थौ2 तर्जयित्वा वृकोदरम्।
अहसद्भीमसेनोऽपि राक्षसं भीमदर्शनम्॥ 1-177-62(8049)
असौ गृहीत्वा पाणिभ्यां पृष्ठतश्च व्यवस्थितः।
जानुभ्यां पीडयित्वाथ पातयामास भूतले॥ 1-177-63(8050)
पुनः क्रुद्धो विसृज्यैनं राक्षसं क्रोधजीवितम्।
स्वां कटीमीषदुन्नम्य बाहू तस्य परामृशत्॥ 1-177-64(8051)
तस्य बाहू समादाय त्वरमाणो वृकोदरः।
उत्क्षिप्य चावधूयैनं पातयन्बलवान्भुवि॥ 1-177-65(8052)
तं तु वामेन पादेन क्रुद्धो भीमपराक्रमः।
उरस्येनं समाजघ्ने भीमस्तु पतितं भुवि॥ 1-177-66(8053)
व्यात्ताननेन घोरेण लम्बजिह्वेन रक्षसा।
तेनाभिद्रुत्य भीमेन भीमो मूर्ध्नि समाहतः॥ 1-177-67(8054)
एवं निहन्यमानः स राक्षसेन बलीयसा।
रोषेण महताऽऽविष्टो भीमो भीमपराक्रमः॥ 1-177-68(8055)
गृहीत्वा मध्यमुत्क्षिप्य बली जग्राह राक्षसम्।
तावन्योन्यं पीडयन्तौ पुरुषादवृकोदरौ॥ 1-177-69(8056)
मत्ताविव महानागावन्योन्यं विचकर्षतुः॥ 1-177-70(8057)
बाहुविक्षेपशब्दैश्च भीमराक्षसयोस्तदा।
वेत्रकीयपुरी सर्वा वित्रस्ता समपद्यत॥' 1-177-71(8058)
तयोर्वेगेन महता तत्र भूमिरकम्पत।
पादपान्वीरुधश्चैव चूर्णयामासतू रयात्॥ 1-177-72(8059)
समागतौ च तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ।
गिरिभिर्गिरिशृह्गैश्च पाषाणैः पर्वतच्युतैः॥ 1-177-73(8060)
अन्योन्यं ताडयन्तौ तौ चूर्णयामासतुस्तदा।
आयामविस्तराभ्यां च परितो योजनद्वयम्॥ 1-177-74(8061)
निर्महीरुहपाषाणतृणकुञ्जलतावलिम्।
चक्रतुर्युद्धदुर्मत्तौ कूर्मपृष्ठोपमां महीम्॥ 1-177-75(8062)
मुहूर्तमेवं संयुध्य समं रक्षःकुरूद्वहौ।
ततो रक्षोविनाशाय मतिं कृत्वा कुरूत्तमः॥ 1-177-76(8063)
दन्तान्कटकटीकृत्य दष्ट्वा च दशनच्छदम्।
नेत्रे संवृत्य विकटं तिर्यक्प्रैक्षत राक्षसम्॥ 1-177-77(8064)
अथ तं लोलयित्वा तु भीमसेनो महाबलः।
अगृह्णात्परिरभ्यैनं बाहुभ्यां परिरभ्य च॥ 1-177-78(8065)
जानुभ्यां पार्श्वयोः कुक्षौ पृष्ठे वक्षसि जघ्निवान्।
भग्नोरुबाहुहृच्चैव विस्रंसद्देहबन्धनः॥ 1-177-79(8066)
प्रस्वेददीर्घनिश्वासो निर्यञ्जीवाक्षितारकः।
अजाण्डास्फोटनं कुर्वन्नाक्रोशंश्च श्वसञ्छनैः॥ 1-177-80(8067)
भूमौ निपत्य विलुठन्दण्डाहत इवोरगः।
विस्फुरन्तं महाकायं परितो विचकर्ष ह॥ 1-177-81(8068)
विकृष्यमाणो वेगेन पाण्डवेन बलीयसा।
समयुज्यत तीव्रेण श्रमेण पुरुषादकः॥' 1-177-82(8069)
हीयमानबलं रक्षः समीक्ष्य पुरुषर्षभः।
निष्पिष्य भूमौ जानुभ्यां समाजघ्ने वृकोदरः॥ 1-177-83(8070)
ततो।ञस्य जानुना पृष्ठमवपीड्य बलादिव।
बाहुना परिजग्राह दक्षिणेन शिरोधराम्॥ 1-177-84(8071)
सव्येन च कटीदेशे गृह्य वाससि पाण्डवः।
जानुन्यारोप्य तत्पृष्ठं महाशब्दं बभञ्ज ह॥ 1-177-85(8072)
ततोऽस्य रुधिरं वक्त्रात्प्रादुरासीद्विशांपते।
भज्यमानस्य भीमेन तस्य घोरस्य रक्षसः॥ ॥ 1-177-86(8073)
इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि बकवधपर्वणि सप्तसप्तत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 177 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-177-31 त्रिशिखां त्रिरेखाम्॥ सप्तसप्तत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 177 ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|